Σκακιστικη Νουβελα - Stefan Zweig

Λίγα λόγια για το βιβλίο


Η Σκακιστική Νουβέλα αποτελεί το τελευταίο έργο του Στέφαν Τσβάιχ, το οποίο δημοσιεύτηκε μετά την αυτοκτονία του, γράφτηκε στην Πετρούπολη της Βραζιλίας όπου είχε αυτοεξοριστεί ο Τσβάιχ και αποτυπώνει τις τελευταίες ανησυχίες του. Σε ένα πλοίο της γραμμής Νέα Υόρκη - Μπουένος Άιρες ο αφηγητής πληροφορείται ότι συνταξιδεύει μαζί με τον παγκόσμιο και σεβαστό σε όλους για το ταλέντο του παγκόσμιο πρωταθλητή σκακιού Μίρκο Τσέντοβιτς. Έτσι ο αφηγητής για να κεντρίσει την προσοχή του Τσέντοβιτς τον προκαλεί να παίξουν μαζί με άλλους μια παρτίδα σκάκι. Κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού εμφανίζεται ο Δόκτωρ Μπ. ο οποίος συναγωνίζεται επάξια τον παγκόσμιο πρωταθλητή και ανατρέπει την προκαθορισμένη έκβαση της παρτίδας. Ο Δόκτωρ Μπ., οποίος είναι ο πρωταγωνιστής του βιβλίου, εξομολογείται στον αφηγητή ότι υπήρξε κρατούμενος της Γκεστάπο σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου σε πλήρη απομόνωση και μόνη διέξοδο ένα βιβλίο με παρτίδες σκακιού και μοναδικό αντίπαλο τον εαυτό του.

Σε αυτό το βιβλίο ο Zweig πετυχαίνει να ταυτίσει τον αναγνώστη με τον πρωταγωνιστή του που βιώνει μια ακραία κατάσταση. Έγκλειστος μέσα σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου σταδιακά τρελαίνεται. Είναι τέτοια η ταύτιση με την ανιαρότητα των στιγμών που περνάει ο Δόκτωρ Μπ., που όταν ανακαλύπτει το βιβλίο του σκακιού ο αναγνώστης νοιώθει την ίδια χαρά με εκείνη του ήρωα. Είναι μοναδικό το γεγονός πως μόνο μέσω της αφήγησης ο συγγραφέας να προϊδεάσει τον αναγνώστη για τα γεγονότα που ακολουθούν, μέσω αυτών να αυξήσει την αγωνία και συνάμα την ταύτιση του αναγνώστη με μια κατάσταση που κάθε άλλο παρά οικεία είναι σε εκείνον, μα μέσα από το βιβλίο να την βιώσει λες και του ήταν γνώριμη. Έντονη είναι και η παραστατικότητα σε αυτό το βιβλίο καθώς οι σκηνές που περιγράφονται είναι σαν να περνάν μπροστά σου σαν σκηνές ταινίας. Το τέλος του δεν ήταν αναμενόμενο κάτι που δεν συνηθίζεται σε τέτοιου είδους βιβλία αφού χαρακτηρίζονται από έλλειψη κορύφωσης. Μέσα από το συγκεκριμένο βιβλίο ο αναγνώστης  διερωτάται πόσο τρωτά είμαστε ως άτομα και πως μια κατάσταση λίγων μηνών μπορεί να σε στιγματίσει για όλη την υπόλοιπη ζωή σου και να σου στερεί την απόλυτη ελευθερία να είσαι εσύ κύριος των πράξεων σου.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

O Στέφαν Τσβάιχ ( 28 Νοεμβρίου 1881 - 23 Φεβρουαρίου 1942) ήταν αυστριακός συγγραφέας και δημοσιογράφος. Στη ζωή του ασχολήθηκε με διαφορετικά λογοτεχνικά είδη όπως η ποίηση, το θέατρο, τις μεταφράσεις, τις μυθιστορηματικές βιογραφίες και τις λογοτεχνικές κριτικές. Έγινε παγκοσμίως γνωστός κυρίως για τις νουβέλες του. Παρόλη την εβραϊκή του καταγωγή αυτή δεν τον επηρέασε ούτε στην εκπαίδευση ούτε στο συγγραφικό του έργο. Στην διάρκεια του πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου υπηρέτησε στο γερμανικό Υπουργείο Άμυνας παρόλη την ειρηνιστική θέση που κράτησε σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Το 1941 αυτοεξορίστηκε στην Πετρούπολη της Βραζιλίας όπου το 1942 αυτοκτόνησε ο ίδιος και η σύζυγος του λόγω της απελπισίας που τους διακατείχε για τον μέλλον της Ευρώπης πολιτικά και πολιτισμικά.